SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Coğrafya

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 05-10-2015, 08:22 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart Bor Madeni Hakkında Bilgi




BOR MADENİ
Kimyasal bir elementtir. Periyodik çi*zelgenin 3A grubunda yer alır. Gru*bun birinci elementi olan bir ametal*dir. Bileşikleri ve bunlardan özellikle boraks binlerce yıldır bilinmekle bir*likte elementel bor, saf olmayan bir bi*çimde ilk kez 1808’de Sir Humphry Davy tarafından elektroliz yoluyla Gay-Lussac ve Thenard tarafından da oksidin elementel potasyumla indirgenmesiyle elde edilmiştir. Günümüzde bor halojenürlerin elekt*rikle, ısıtılan fitilleri üzerinde ayrıştı*rılması yoluyla çok saf olarak (% 99. 9999 saflıkla olabilir) elde edilir.
FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
Doğal bor iki izotopun karışımından oluşmuştur. B-10 (% 18.83) ve B-11 (% 81.17). Bunların dışında kütle numaraları 9.12 ve 13 olan kısa ömürlü yapay izotopla*rı elde edilmiştir. Elementel borun kristalleri elmas kadar serttir. Siyah bor çok inceyken saydamdır. Bor bir yarı iletkendir. Yüksek sıcaklıkta elektriği iyi iletir. Elektrik iletkenliği 20°C’den 600°Cye çıkıldığında yakla*şık 100 kat artar.
NERELERDE ÇIKARTILIR
Doğada ele*mentel biçimde bulunmayıp genellikle su içeren sodyum, kalsiyum ve mag*nezyum boratlar biçiminde bulunur. Bazı mineralleri de sodyum ve kalsi*yumu birlikte içerirler. Dünyadaki toplam bor rezervinin B2O3 cinsinden 500 milyon ton olduğu sanı*lır. Bunun %60’ı Türkiye’de % 25’i ABD’de % 5-10’u Rusya Federasyonu’nda, geri kalanı da Çin ile Hindistan’ da bulunur.
Türkiye’deki bor mineral*leri başlıca dört bölgede toplanmıştır. Eskişehir’in Kırka yöresinde boraks, Kütahya’nın Emet yöresinde kolemanit, Balıkesir’in Bigadiç yöresinde başlıca kolemanit ve bir miktar üleksit, Bursa’nın Mustafakemalpaşa yöresin*de de pandermit yatakları vardır. Bu*nunla birlikte Türkiye’deki bor yatak*larının en önemli minerali kolemanittir. Türkiye, dünya bor üretiminin % 25-30 dolayında bir bölümünü karşı*lar. Önceleri bor mineralleri ham ola*rak satılırken Etibank tarafından Bandırma’da kurulan fabrikada borik asitle boraks üretilir ve bunlar işlenmiş ola*rak dış pazara satılır.
ELDE EDİLMESİ
Elementel bor, çok özel amaçlarla ve çok az miktarda kul*lanıldığından elde edilmesi önemsiz*dir. Buna karşılık borik asit ve bor trioksit, bor kimyasının başlangıç maddeleri olduklarından saf olarak elde edilmeleri büyük önem taşır. Bu ne*denle bor mineralleri işlenerek; bo*raks, borik asit ve bor trioksit elde edi*lir. Öteki bor bileşkeleri ise bunlardan yola çıkılarak elde edilirler. Bunun için yola çıkılan mineralin cinsine göre çeşitli yollar izlenir. Sodyum borat mi*neralleri arıtılarak, göl suları, fraksiyonlu kristallendirme yoluyla boraksa dönüştürülür. Ele geçen boraks kızdırı*larak susuz boraks, sülfat asidiyle işle*nerek borik asit ve borik asidin kızdırılmasıyla da bor trioksit elde edilir. Kalsiyum içeren minerallerden (örne*ğin kolemanit) yola çıkıldığında bun*lar sülfat asidiyle işlenerek borik asit ve bu da kızdırılarak bor trioksit ya da sodayla işlenerek boraks elde edilir. Bor trioksit erimiş halde elektrolizlenerek ya da magnezyumla indirgene*rek elementel bor, metal oksitleriyle birlikte indirgenerek bor karbür, aynı anda karbonla indirgenerek klorlana*rak bor triklorür ve bor triklorürün me*tal hidrürlerle tepkimesi sonucunda boranlar elde edilir.
BİLEŞİKLERİ:
Borürler: Gümüş, çinko, cıva, tal*yum, kalay ve kurşun dışındaki metal*ler borla MxBy genel formülünde bo- rürleri oluştururlar.
Bor karbür: B4C. Sertliği silisyum karbürle elmas arasındadır. Kırılganlı*ğı azdır. Aşındırıcı olarak, sert ve kim*yasal etkilere dayanıklı seramiklerin yapımında kullanılır.
Bor nitrür: BN. Alaşımların yapımın*da, yan iletkenlerde, çekirdek reaktör*lerinde ve yağlayıcılarda yaygın olarak kullanılır.
KULLANIM ALANLARI
Çeşitli bi*leşikleri biçiminde kullanılan borun tüketiminin % 40-50’si cam, emaye ve seramik yapımında kullanılır. Cama boratlar katılarak ısı genleşme katsayı*sı küçük olan borsilikat camları elde edilir. Bu tür camlar ısı değişimlerine ve kimi asitlere karşı dayanıklı olduk*larından laboratuvar araçlarının yapı*mında kullanılır. Cam elyafı yapımın*da da bor silikat camları kullanılır. Bo*ratlar seramik ve emayeler parlak ve düzgün bir yüzey sağlar. Dünya bor bileşikleri tüketimin % 20-30’u ağart*ma ve temizleme tozlarının yapımında kullanılır. Sabun, toz sabun ve temiz*leme tozlarına yumuşatıcı olarak bo*raks katıldığı gibi deterjanlara da ağartıcı olarak sodyum perborat katılır. Bor bileşiklerinin % 5-10 kadarı tarım*da gübre olarak ve tarım ilaçlarının (herbisitler yapımında harcanır. Geriye kalan % 25 ise çok çeşitli sanayi dalla*rında kullanılır. Bunlar arasında, kim*ya, kâğıt, tekstil, çimento endüstrisi, dericilik, fotoğrafçılık, eczacılık, ateşe dayanıklı malzeme üretimi, çelik üreti*mi, antifriz yapımı, başlıca kullanım alanlarını oluşturur.
buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 05:43 PM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2021, Jelsoft Enterprises Ltd.
karşıyaka escort bursa escort bursa escort bursa escort bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis sakarya escort sakarya escort pendik escort bayan tuzla escort maltepe escort escort kartal ataşehir escort kadıköy escort bostancı escort seks hikayeleri gaziantep escort ankara escort markantalya escort gaziantep escort izmir escort