SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Tarih Ve İnkilap

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 06-14-2016, 11:11 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart Moğol Öncesi Dönem İle İlgili Bilgi

MOĞOL ÖNCESİ

Birinci evre (MÖ VII. yy. – MS II. yy), Moğolistan’a özgü ilk bronz kültürüyle birlikte ortaya çıkan Xiongnulara (Şiongnular) (gelecekteki Batı Hunları) göre tanımlanır; bu kültür, içinde yerli halkların bozkırları yayıldığı, kapak taşlı mezar kültürüdür. Bu coğrafi-kültürel birlik, etnik ve sınır bakımından, sürekli değişen ve bir yüzyıl boyunca çevredeki tarım toplumlarım (Çin’de başlayarak) ve ticari kervan yollarını hakimiyetleri altına almayı düşleyen boyların gevşek bir konfederasyon kurmasıyla tamamlandı.
Bu evrenin ikinci dönemi, bu konfederasyon içinde, Çin’de oluşturulan örnek (221’de Çin İmparatorluğu’nun kurulması) izlenerek siyasi denetimin nasıl sağlanacağı sorunuyla başlar. Bir Şiongnu grubu (muhtemelen, başlangıçta eski Sibirya halklarıyla çevrili olan Türk nüfus), III. yy’ın sonundan başlayarak, konfederasyon içinde yönetici rolünü üstlendi ve Hint-Avrupalıları içlerinde eriterek veya kovalayarak, daha sonra da Çin İmparatorluğu’na saldırarak üstünlüğünü kabul ettirdi. Çin Seddi’ni inşa ederek, yıpratma amaçlı karşı saldırılar düzenleyerek, iç savaşları kışkırtarak ve son olarak da, Şiongnu ve Şianbei derebeylerinin isyanını destekleyerek (155) bu tehlikeyi savuşturması, Çin’in birkaç yüzyılını aldı.





Bundan sonra, temelde Türk ve Moğol dillerini konuşan halkların bozkırlarda hakimiyetlerini kabul ettirmek için çatışmalara girdikleri, Moğol tarihinin ikinci büyük evresi başlar (II. – X. yy’lar). Bu hakimiyeti önce Şianbei Protomoğolları yaklaşık iki yüzyıl ellerinde tuttular; bunlar da, IV. yy’ın ikinci yarısında başkaldıran bir grup Altay Türkü ve Mançurya’ya yakın bölgelerde yaşayan bir başka Protomoğol öbek olan Juan Juanlar (Cücenler) tarafından kıskaca alındılar. V. yy’ın başında, Cücenler imparatorlukta hak iddia ederek yüz elli yıl boyunca yönetimi ellerinde tuttular ve sonunda, boyundurukları altındaki yukarı Orhon Türkleriyle (Göktürkler) Kuzey Çin’de Wei Hanedanı’nı kurmuş olan (552) eski Barbar Tabgaçların kurduğu ittifak tarafından devrildiler. Bu evrenin ikinci yarısında, açık ve nispeten barışçı karakterdeki Nasturi Hıristiyanlığın benimsenmesi, Soğd yazısının kabulü gibi bazı kültürel gelişmeleri serbest bırakan Türk topluluklarının hakimiyetine tanık olundu.


Çeşitli bozkır halklarını bir federasyon çatısı altında birleştiren Göktürkler çok geçmeden Çin’le karşı karşıya geldiler. Çeşitli aralıklarla yaklaşık iki yüzyıl süren Göktürk akınları Çin’in zayıf olduğu dönemlerde bazı toprak kazançları getirdiyse de kalıcı bir sonuca varamadı. Bu arada Göktürkler uzunca bir dönem Çin egemenliği altında kaldılar. VII. yy’ın ilk yarısındaki kısa süreli parlak dönemin ardından başlayan ayaklanmalar Göktürkleri çökertirken, Uygurlar 745’te yeni bir güç olarak ortaya çıktı. Çin’deki Tang Hanedanı’yla iyi ilişkiler kuran Uygurların bölgedeki üstünlüğü 840’a değin sürdü.
Bölgedeki halklar mozaiğinin bir öğesi olarak ilk kez Tang Hanedanı döneminde hazırlanmış bir kabileler listesinde geçen Moğol adı, uzun bir aradan sonra, Mançurya ve Kuzey Çin’i ele geçiren Kitanlar dönemindeki kayıtlarda belirir. Moğol kökenli olmakla birlikte Mançurya’da yaşayan Kitanlar, kurdukları Liao İmparatorluğu (907-1125) aracılığıyla öteki Moğol kabilelerini de egemenlik altına aldılar. Liao kaynaklarında, Moğol efsanelerinde Hamag Mongol Uls (Bütün Moğolların Ulusu) olarak bilinen oldukça belirsiz bir kabileler birliğinin varlığından söz edilir. Bugünkü Moğolistan’ın kuzeydoğusundaki kabilelerin oluşturduğu su birlik gerçekte Moğolca konuşan bütün Moğol kabilelerini kapsamıyordu.
Liao egemenliğine son vererek Çin’de Jin Hanedanı adı altında hüküm süren Tunguz kökenli Ruzhenler, Kitanların sınır ötesi müttefiki olan Moğol kabilelerine karşı Moğollarla akraba bir laik olan Tatarları kullanma yoluna gittiler. Bu arada Ruzhenlerin Çin’den sürdüğü bazı Kitan kabileleri Moğol toprakları üzerinden batıya doğru ilerleyerek bugünkü Kazakistan’da Karahiaylar olarak bilinen devleti kurdular.
Arkeolojik bulgular ve tarihsel veriler, hayvancılığa dayalı göçebe bir yaşam biçimi olan eski Moğol kabilelerinin gene de ot- akları ve kamp yerleriyle belirli bir toprağa bağlı olduklarını göstermektedir. Hayvan sürülerinin özel mülkiyet altında olmasına çarşın, kabile toprakları ortak mülk sayılırdı. Bununla birlikte kabileleri yöneten aileler kabile topraklarını kendilerine ait olarak görürlerdi. Kan bağı akrabalığına dayanan geleneksel toplumsal yapıda, ailelerin bir araya geldiği temel birim ortak bir itanın adını taşıyan kılandı. Klanlar arasındaki ittifak ve çatışmalar sonucunda ortaya çıkan kabileler içinde, «gerçek» atayı temsil ettiklerini öne süren güçlü ailelerin üstünlüğü vardı. Dolayısıyla zayıf klanlar göç, savaş, kamp ve odak yeri gibi konularda yönetici klana bağımlı bir konumdaydı. Siyasi ve askeri örgütlenme de aile-klan-kabile sistemine denk düşen bir yapı taşıyordu. Ata binen ve eli silah tutan her erkek hem asker, hem çobanlı. Sürü çalma ve tutsak alma amacıyla öteki kabilelere akınlar düzenlemek, zenginliği artırmanın başlıca yoluydu. Genellikle güçlü komşu devletlerin yönetimi altında yaşayan Moğollar, ilk kez Cengiz Han döneminde bağımsız ve birleşik bir güç olarak tarih sahnesine çıktılar. Bu süreç aynı zamanda geleneksel klan e kabile sisteminin çökmesini ve yerini hiyerarşik feodal yapılara bırakması sonucunu doğurdu.
buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 10:01 PM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2020, Jelsoft Enterprises Ltd.
porno izle Bodrum rent a car bursa escort bursa escort bursa escort free bets bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis izmir escort sakarya travesti