SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Tarih Ve İnkilap

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 05-18-2015, 10:24 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart Harf İnkılabı (Devrimi) Hakkında Bilgi

HARF İNKILABI (DEVRİMİ)




Atatürk Yeni Harfleri Tanıtırken
Alfabe, bir dili yazıya geçirmek için kul*lanılan işaretler sistemidir. Türkler, ta*rihleri boyunca çeşitli alfabeler kullandı*lar. IX. yüzyılda İslâmlığı kabul eden ve İslâm uygarlığına giren Türk toplumu, bu uygarlığın, dinsel nedenlerle üstün ve kutsal sayılan dili Arapça’nın alfabesini de benimsedi. Türkçenin fonetiği, Sami diller ailesinden olan Arapça’nın fonetiği*ne uymadığı için Arap harfleri dilimizin seslerini verememiştir. Ünlüleri az olan Arapçanın fonetiğine göre meydana ge*tirilmiş birtakım ünsüzler de Türkçe için gereksiz ve sadece imlâyı güçleştirici işaretlerdi. Yurdumuzda yüzyıllardan beri okur yazar sayısının azlığı, önemli oran*da, Arap harfleriyle yapılan öğretimin güçlüğüne bağlanabilir. Bu uymazlık ve güçlüğü Osmanlı İmparatorluğu döne*minde de görenler ve buna çare arayan*lar olmuştur. XVIII. yy. da İbrahim Müte*ferrika İstanbul’da ilk Türk basımevini kurunca, Fransızlar da Türkçe öğretmek amacıyla yazılmış Türkçe – Fransızca bir dilbilgisi ve konuşma kitabını Latin harf*leriyle bastı.
Türkler için alfabe sorununa ilk değinen, Münif Paşa (1828-1910), 1862’de Cemiyet Tanzimat dönemi devlet adamlarından İlmiyeyi Osmaniye’de verdiği bir konferansta, Arap harflerini yeni bir biçime koyarak Türkçe yazıyı kolaylaştırmak dü*şüncesini ileri sürmüştü. Azerbaycan’lı şair Fethali Ahundzade (1811-1878), 1863’te İstanbul’a gelmiş ve alfabe üzerine ha*zırlayarak sadrazamlığa sunduğu bir ta*sarı Cemiyeti İlmiyeyi Osmaniye tarafın*dan incelenmiş ve “eski İslâm eserlerinin unutulmasına sebep olacağından bu dü*zeltmenin kabulü mümkün değildir” karşılığıyla geri gönderilmişti. Aynı şair İs*lam alfabesini örnek alarak yeni bir al*fabe tasarısı daha önerdi. Bu ikinci giri*şiminde de aynı tepki ile karşılaştı. Meşrutiyet döneminde Hüseyin Cahit, Ab*dullah Cevdet, Celâl Nuri (İleri) Latin harflerine dayanan bir Türk alfabesi ka*bul edilmesini desteklediler. Enver Paşa da Birinci Dünya Savaşı’ndan kısa bir sü*re önce, daha çok orduda bir süre kul*lanılan bir alfabe ortaya attı. Bu alfabe sisteminde Arap harfleri, birbirine bitiş*tirilmeden, munfasıl (ayrık) olarak yazı*lıyordu. Harf şekli olarak, Arap harfleri*nin başta, ortada ve sonda yazılan ayrı biçiminden yalnız sonda kullanılanı ka*bul edilmişti.
Cumhuriyet ilân edilmeden kısa bir süre önce (1923) Latin harfleri üzerine basın*da ve Büyük Millet Meclisi’nde tartış*malar başladı ve 1928’e kadar sürdü. Gaze*telerde «Latin harflerini kabul edemeyiz» başlıklı makaleler ve «Latin hurufu li*sanımızda kabili tatbik midir?», «Harf*lerimizin müdafaası», «Arabi harfler te*rakkimize mâni değildir» başlıklı gerici broşürler yayımlandı. 1923’te İzmir’de top*lanan İktisat Kongresi’nde birçok işçi de*legenin verdiği ve Latin alfabesinin be*nimsenmesini öneren bir önergeyi kongre başkanı Kâzım Karabekir (Paşa) görüşme konusu yapmadı ve «İslâm birliğini boza*cağı» gerekçesiyle geri çevirdi.
Alfabe sorununu Büyük Millet Meclisi’ne ilk olarak 25 Şubat 1924’te İzmir mil*letvekili Şükrü Saraçoğlu (1887-1953) ge*tirmiş ve meclis kürsüsünde «Arap harf*leri Türk lisanını yazmaya müsait değil*dir» demişti. Millet Meclisi’nde tartışma konusu olan bu sorun basında da yankı*lar uyandırdı. Hüseyin Cahit, Abdullah Cevdet, Yunus Nadi (Abalıoğlu), Falih Rıfkı (Atay), Ahmet Cevat’ (Emre) Harf Devrimi’nden yana yazılar yazdılar. Ali Şeydi, Cenap Şehabeddin, Avram Galanti, Halit Ziya (Uşaklıgil), Velet Çelebi (İzbudak), Necip Asım (Yazıksız), Ali Ca*nip (Yöntem), İbrahim Alâeddin (Gövsa), Köprülüzade Fuat, Zeki Velidi (Togan) Arap harflerinin kalmasını savundular.
23 Mayıs 1928’de, uluslararası rakamların kabul edilmesinden bir gün önce, Maarif vekili Mustafa Necati’nin önerisiyle vekil*ler heyeti, alfabe konusunu incelemek üzere ünlü yazar ve aydınlardan meydana gelmiş bir kurul (Dil Encümeni) seçti. Bu kurul 41 sayfalık bir «Elifba (Alfabe) Raporu» hazırladı. Rapor Ağustos başında Atatürk’e sunuldu. Raporda olumlu bir sonuca varıldığını gören Atatürk, 9 Ağus*tos gecesi İstanbul’da Saray burnu parkın*da düzenlenmiş bir şenlik sırasında halka şöyle seslendi:
«Arkadaşlar, güzel dilimizi ifade etmek için yeni Türk harflerini kabul ediyoruz. Arkadaşlar, bizim güzel, ahenkli, zengin lisanımız yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Vatandaşlar, yeni Türk harf*lerini çabuk öğreniniz. Bütün millete, kadına, erkeğe, köylüye, çobana, hamala, sandalcıya öğretiniz».
Alfabe seferberliği ilân edildikten sonra İbrahim Necmi (Dilmen) Dolmabahçe Sarayı’nda açılan alfabe dershanesine öğret*men atandı; 11 Ağustos’ta derslere başladı. Atatürk yurt içinde yaptığı geziler sırasın*da, alanlarda, belediye salonlarında yeni harfler üzerine dersler verdi. Sonunda şu sözleri söyledi:
«Arap harfleriyle hiç okuma yazma bil*meyenlerin, Türk harfleriyle derhal ünsiyet (alışkanlık) etmiş olduklarını gördüm, yüce Türk milletinin hayırlı olduğuna ka*naat getirdiği bu yazı meselesinde bu ka*dar yüksek şuur ve intikal (bilinç ve an*layış), bilhassa istical (özellikle acele et*me) göstermekte olduğunu görmek benim için cidden çok büyük saadettir».
1 Kasım 1928’de üçüncü seçim döneminin ikinci yıl toplantısını açış söylevinde de Atatürk, Türk milletinin «bu okuma anahtarıyla bir nur âlemine gireceğini» söy*ledi. 1 Kasım 1928’de kabul edilen 1353 Sa*yılı kanunla da Harf Devrimi resmen gerçekleşti.
Bu kanunun birinci maddesi şöyledir: «Şimdiye kadar Türkçeyi yazmak için kullanılan Arap harfleri yerine Latin esa*sından alınan ve merbut (bağlı) cetvel*de şekilleri gösterilen harfler ”Türk harf*leri” unvan ve hukuku ile kabul edilmiş*tir.
Bu tarihten sonra her geçen gün, Türk harflerini uygulama yolunda ilerlemeler oldu. Gazeteler 1 Aralık 1928’den itibaren bütün yazılarını yeni Türk harfleriyle bas*maya başladı ve 1 Ocak 1929 gününden sonra Türkiye’de hiç bir yazının Arap harfleriyle basılamayacağı kanuna bağlandı.
buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 06:40 PM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2021, Jelsoft Enterprises Ltd.
karşıyaka escort bursa escort bursa escort bursa escort bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis sakarya escort sakarya escort pendik escort bayan tuzla escort maltepe escort escort kartal ataşehir escort kadıköy escort bostancı escort seks hikayeleri gaziantep escort ankara escort markantalya escort gaziantep escort izmir escort