SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Tarih Ve İnkilap

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 05-20-2015, 09:12 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart İbrahim Müteferrika Hayatı ve Matbaa İle İlgili Çalışmaları



İbrahim Müteferrika




İBRAHİM MÜTEFERRİKA HAYATI VE MATBAA İLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI

İbrahim Müteferrika, türk mat*baacı, yayımcı, yazar ve çevirmen (Kolozsvâr, bugün Cluj [Romanya’da], 1670 -1674 arası – İstanbul 1745). Erdelli Hıristiyan bir macar ailesinin oğlu olan İbrahim Müteferrika’nın asıl adı bilinmemektedir. Vaiz yetişmek üzere, calvinci olduğu söy*lenen ama gerçekte Unitarianlar’ın yönet*tiği Kolozsvâr Koleji’nde tanrıbilim okudu (1689).
Erdel’de çok sayıda taraftan olan Unitarianlar, teslis inancını ve İsa’nın tan*rılığını kabul etmiyorlardı. Bu inançların*dan ötürü de Katolikler, lutherciler ve calvinciler tarafından Hıristiyanlığa karşı, İslamiyet yakın sayılıyorlardı. Osmanlı des*teğindeki Orta Macaristan kralı imre Thököly’nin Avusturya’ya karşı düzenlediği ayaklanmaya katıldı. Ayaklanmanın başa*rısızlığa uğraması üzerine, o sıralarda Kolozsvâr’a yakın bir yerde bulunan bir os*manlı birliğine sığındığı sanılıyor (1691).
İstanbul’a gelerek bir süre sonra islamiyeti kabul etti. Yer yer çocukluk dönemine ait bilgilerin de bulunduğu Risale-i islamiye (1710, basımı 1982) adlı yapıtıyla ilgi çek*ti. Yapıtta katolikliğin ya da papalığın Kut*sal Kitap’ı tahrif ettiğini ve teslis inancını eleştirdi; Latince Kutsal Kitap’tan seçilmiş parçaları Arap harfleriyle verdi. Devlet hiz*metine girerek müteferrika oldu. Bu gö*revle Mora sorununu görüşmek üzere Viyana’ya gönderildi (1715).
Prens Rakoçi Ferenc II, Türkiye’ye 1717’de davet edil*diğinde tercüman olarak onun yanına ve*rildi. Prensin ölümüne kadar hizmetinde bulundu. Tercüman ya da temsili olarak bu tür devlet görevlerini ölümüne kadar sürdürdü. Kimi kaynaklar basma sanatı*nı, öğrencilik yıllarında Calvinci kilise’nin matbaasını modern bir hale getiren Misztotfausi Kis’ten öğrenmiş olabileceğini ileri sürmektedirler.
Matbaasını kurarken Yirmisekiz çelebi zade Sait Efendi’den büyük destek gördü. Basma sanatının faydala*rından söz eden, önemini gerekliliğini be*lirten Vesilet ül-tıbaat adlı risalesini yazıp sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’ya sundu (1726). Ardından da bir di*lekçe ile matbaa kurmak için ferman ve fetva isteğinde bulundu. Ahmet III’ün fer*manı ile şeyhülislam Yenişehirli Abdullah Efendi’nin fetvasını aldıktan sonra gerekli hazırlıklara başladı. Yirmisekiz çelebizade Sait Efendi ile birlikte, Fatih civarında Yavuzsultanselim’de evinin alt katında, Darüttıbaatülmamure adıyla ilk türk matba*asını kurdu (1727).
İlk kitap olarak basımı iki yıl süren Sıhah Cıl-cevheri (Vankulu lü*gati) 31 ocak 1729’da 1 000 adet basıldı. İbrahim Müteferrika’nın yönetiminde mat*baada 17 yapıt basılmıştır. Bunlar arasında Usul ül -hikem fi nizam il-ûmem (1732) ile Füyuzat -ı mıknatısiye (1732) kendi yapıtıdır. T.J. Krusinski’nin Tarih-i seyyah adlı kitabını Latinceden çevirdi (1729). Marmara denizi haritasının şimşirden kalıbını hazırladı (1720). Ayrıca Karadeniz iran ve 1979’da ele geçen Mısır haritasını bastı.
Usul ül -hikem fi nizam il-ümem adlı yapıtında, bir fikir adamı olarak da Osmanlı düzeninin çağdaşlaşması için önerilerde bulundu. İlk kez “Nizamıcedit” terimini kullandığı yapıtında Osmanlı devletinde gerilemenin nedenleri üzerinde durdu.


buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 12:04 AM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2022, Jelsoft Enterprises Ltd.
karşıyaka escort bursa escort bursa escort bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis tuzla escort seks hikayeleri gaziantep escort bayrampaşa escort gaziantep escort malatya escort kayseri escort eryaman escort pendik escort tuzla escort kartal escort kurtköy escort kızılay escort kayseri escort seks filmi izle halkalı escort avcılar escort ankara escort mersin escort etlik escort sincan escort kızılay escort rus escort maltepe escort pendik escort kadıköy escort ümraniye escort ataşehir escort üsküdar escort kartal escort mersin escort mersin escort