SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Tarih Ve İnkilap

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 05-21-2015, 09:27 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart Osmanlıda Tımar Sistemi Hakkında Bilgi




TIMAR SİSTEMİ
Osmanlı imparatorluğunda has ve zeametlerin dı*şında kalan küçük dirliklere verilen addır. Osmanlı toprak düzeninin te*melini oluşturan tımarın tarihsel kökleri, Selçuklu “ikta”sında ve bizans pronoia’ sında aranmalıdır. Osmanlılar, tımar siste*mini tarımsal artığa el koymanın ve mü*kemmel bir süvari gücüne sahip olmanın, etkili bir aracı olarak egemen toprak dü*zeni durumuna getirdiler. Timar sahibi (si*pahi, sahib-i arz, sahib-i raiyet), kendisi*ne tımar olarak verilen toprağın mülkiye*tine sahip olmayıp, öngörülen yükümlü*lükleri yerine getirmek koşuluyla tasarruf etmek ve bazı vergilerinden faydalanmak hakkına sahipti.
Timar arazisinin “kılıç”, “kılıç yeri”, “has*sa yeri”, “hassa çiftlik” adlarıyla anılan ve tımarın çekirdeğini oluşturan sipahiye tah*sis edilmiş bölümü dışında kalanı, reaya çiftliklerine ayrılmıştı. Sipahi, hassa çiftli*ğini kendisi işletebileceği gibi, kiraya da verebilirdi. Reaya çiftliklerini ise tapu res*mi karşılığında reayaya kiraya verir, tıma*rının cinsine göre reayanın ödemek zo*runda olduğu rüsum-ı örfiyeyi (çift resmi, bennak resmi, ispence, arus resmi, cürüm ve cinayet resmi, ağnam resmi vb) ile rüsüm-ı şeriyeyi (öşür vb.) tasarruf eder*di. Reayanın topraktan ayrılması için çift- bozan resmi ödemesi gerekirdi. Bu ver*giyi ödemeden toprağını terk eden rea*ya, on yıl içinde yakalanırsa tımarına geri yollanırdı.
Umarların büyük çoğunluğu, sefere bizzat katılmak ve tımarının gelirine göre belirlenen sayıda atlı asker (cebeli) götür*mek ve teçhizat sağlamakla yükümlü olan topraklı ya da tımarlı sipahilere verilmişti. Bu yolla Osmanlı imparatorluğu, savaş durumunda sayıları 70-80 bin kişiyi bulan bir süvari kuvvetine sahip oluyordu. Tımar*lı sipahiler dışında, kale komutanları (diz*dar) ile buradaki garnizonlarda görev ya*pan askerlere, denizle ilgili görevleri olan kimselere de tımar tevcih edilmekteydi. Ti*mar, esas itibariyle askeri hizmet karşılığın*da verilmekle birlikte, sivil hizmetler kar*şılığında verilenine de rastlanmaktadır.
Tımarını terk ederek hizmetini ihmal eden ya da sefere katılmayan sipahilerin tımarları geri alınırdı. Kimi durumlarda, hiçbir neden gösterilmeksizin bir tımarlı*nın yerine başkası getirilebilirdi. Cinayet, dine saygısızlık, isyan, sarhoşluk, zina, re*ayaya kötü muamele gibi suçların işlen*mesi de tımarın kaybedilmesine neden olurdu. Ölüm ve emeklilik durumlarında da tımar boşalırdı. Herhangi bir nedenle boşalan tımarların (mevkuf) gelirleri, yeni bir tevcih yapılana kadar, bir mevkufçu (ya da mevkufatçı) tarafından toplanırdı.
Tımarlar, merkezi yönetim tarafından bir beratla verilirdi. Tahta çıkan bir padişahın, bu beratları yenilemesi gerekirdi. Devle*tin sipahi ve tımarı üzerindeki denetim ve müdahaleleri, tımarların sık sık el değiş*tirmesi, sipahilerin bir toplumsal güç ola*rak ortaya çıkmasını engellemiştir. Devlet cizye, avarız gibi vergileri kendi tahsildar*ları aracılığı ile topladığı gibi, tımar toprak*ları içindeki yargı işlerine de merkezi yö*netimin atadığı kadılar bakmaktaydı. Mer*kezi yönetimin tımar toprağı ve tımarlar üzerindeki denetimi, tımarın feodal bir ku*rum olmadığını göstermektedir.
Tımarın çeşitli türleri vardı. “Serbest” adı verilen tımar türünün sahibine, serbest olmayan tımarlara göre daha fazla hak sağladığı görülmektedir. Bunların sahip*lerine bırakılan gelir daha fazla olduğu gi*bi, bazı idari yetkiler de tanınmıştı. Birden fazla kişinin üzerinde bulunan tımara “münavebe tımarı” ya da “benevbet tı*mar” denirdi. Bunların sahipleri sırayla se*fere gitmekle yükümlüydüler. Daha çok Anadolu’da görülen mülk tımarlar sahip*lerine mülkiyete yakın bir tasarruf hakkı sağlardı. Bir kaleyi korumakla sorumlu olanların tımarlarına “müstahfız tımar” de*nirdi.
Belgeler, bir kurum olarak tımarın, Os*manlı devletinin başlangıcından beri var olduğunu ortaya koymaktadır. XVI. yy. or*talarına gelindiğinde tımar düzeni impa*ratorluğun çok büyük bir bölümünde yü*rürlükteydi. Timar düzeninin yürürlükte ol*duğu yerlerde, tüm mal ve insan kaynak*larının yazımı yapılır, sonra bu kaynaklar yıllık gelirlerine göre “dirlik” denilen irili ufaklı birimlere ayrılırdı. Bunlardan padi*şaha ve maaşlarına karşılık olarak yüksek devlet görevlilerine ayrılan has ve zeamet*lerin dışında kalan ve dirliklerin ezici ço*ğunluğunu oluşturan tımarlar sipahilere dağıtılırdı.
XVI. yy.’ın sonlarından başlayarak Av*rupa’da değişen savaş teknolojisi karşısın*da sipahi ordusu ve onun maddi temelini oluşturan tımar düzeni, devletin askeri ge*reksinmelerine cevap veremez duruma geldi. Bu, merkez ordusunun güçlendiril*mesini, dolayısıyla tımar düzeninin mer*kezi hazineye daha çok nakit sağlayacak biçime dönüştürülmesini gerektirdi. Bir yandan tımar arazileri giderek daha çok
iltizama verilirken, bir yandan da devletin olağanüstü durumlarda talep ettiği ola*ğanüstü vergilerin (avarız-ı divaniye) sık sık istenir olması ve doğrudan devlet ta*rafından toplanması üzerine tımar düzeni çözülmeye başladı. Yoksullaşan sipahi*ler orduya katılmamaya ya da asker gön*dermemeye başladılar. XVII. ve XVIII. yy.’ larda tımar sisteminin yerini, iltizam ve ma*likâne usulü aldı; tımar toprakları gittikçe daraldı. Sonunda Mahmut II, tımarlara el- koyarak kalan sipahileri emekli etti (1831).
buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 11:21 AM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2020, Jelsoft Enterprises Ltd.
porno izle Bodrum rent a car bursa escort bursa escort bursa escort free bets bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis izmir escort sakarya travesti