SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Türkçe Ve Edebiyat

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 07-04-2016, 07:29 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı

Cümlenin öğeleri hakkında kısaca konu anlatımı. Cümlenin öğeleri örnekler ve özet bilgi.

Cümlenin öğeleri veya cümlenin ögeleri; cümlede yüklem ile görev ve anlam yönünden yükleme eşlik eden diğer parçalardan her biri. Cümlenin ögeleri tek bir sözcükten veya sözcük grubundan oluşabilir. Ögeler anlamlı ve doğru cümleler kurulabilmesini sağlar. Türkçede cümlenin ögeleri şunlardır:
  • Yüklem
  • Özne
  • Nesne
  • Dolaylı tümleç (yer-yön tümleci)
  • Zarf tümleci
Cümle; bir fikri, bir düşünceyi, hareketi, duyguyu ve olayı tam bir yargı halinde ifade eden kelime grubudur. Bir cümle kurabilmek için en azından bir çekimli fiil (fiil cümlelerinde) ya da ek-fiil almış bir adın (isim cümlelerinde) yüklem görevini üstlenmesi gerekir. Örneğin “koşuyor” kelimesi tek başına bir cümledir.
Cümlenin diğer ögeleri anlam ve görev yönünden yüklemi tamamlarlar.
Ana ögeler
Cümlenin ana ögeleri yüklem ve öznedir.
Yüklem
Yüklem cümlede bir iş, oluş, hareket vs. bildiren; cümleyi yargıya bağlayan ögedir. Yüklemsiz cümle kurulamaz.
Eksiltili olmayan bir cümle kurabilmek için yalnızca yüklem yeterlidir. Yüklem genelde cümle sonunda bulunur. Yüklemi bir fiilin çekimlenmesiyle oluşan fiil cümlelerinin yanı sıra, bir adın ek-fiil eki almasıyla da bir isim cümlesi oluşturulabilir.
Özne
Özne, bir cümlede yüklem ile bildirilen işi ya da oluşu yerine getiren veya yüklem vasıtasıyla hakkında bilgi verilen ögedir:
Yükleme “kim, ne” soruları sorulur
Bugün hava çok sıcaktı.
Özne, yüklemden sonra cümlenin ikinci ana ögesidir. Sadece yüklemden oluşan cümlelerde dahi öznenin varlığı şahıs eklerinden anlaşılır.


Yardımcı ögeler
Cümlenin yardımcı ögelerini oluşturan tümleçler üç grupta incelenir:
  • Nesne (düz tümleç)
  • Dolaylı tümleç (yer tamlayıcı)
  • Zarf tümleci (edat tümlecini de kapsar)
Nesne
Düz tümleç olarak da bilinen nesne, öznenin yaptığı ve yüklem tarafından bildirilen iş veya oluştan etkilenen kavram veya varlıktır.
Yükleme belirtili nesnede “kimi, neyi” soruları sorulurken belirtisiz nesnede “kim, ne” soruları sorulur
Örnekler:
“Ben her gün kitap okurum.” (belirtisiz nesne)
“Bana bu hikayeyi babam anlattı.” (belirtili nesne)
Dolaylı tümleç
Dolaylı tümleç; yüklemin anlamını yer, bulunma ve yönelme açısından tamamlayan ögedir. Genellikle -e, -de ve -den eklerinden birini alır ve yükleme sorulan “nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neye, nede ve neden” sorularının yanıtlarıdır.
Örnekler:
“Yarın Ankara’ya gideceğiz.
“Annem bu meyveleri semt pazarından aldı.”
“Banu cebine kalemlerini koydu.”
Zarf tümleci
Zarf tümleci, yüklemde belirtilen iş ve oluşun ne zaman, neden, nasıl, ne kadar ve ne vasıtasıyla gerçekleştiğini belirtir. Edatlarla oluşturulan tümleçler de zarf tümleci kabul edilir. Örnekler:
“Ablamlar haftaya yola çıkacaklarmış.” (eylemin zamanını belirtir)
“Çocuk korkudan titriyordu.” (eylemin nedenini belirtir)
“Eve koşarak gittim.” (eylemin nasıl yapıldığını belirtir)
“Öğretmen uzunca bir cetvelle tahtaya çizgiler çizdi.” (eylemin ne ile yapıldığını belirtir)
“Yatmadan önce biraz kitap okudum.” (eylemin ne kadar yapıldığını belirtir)
buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 01:52 AM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2021, Jelsoft Enterprises Ltd.
karşıyaka escort bursa escort bursa escort bursa escort bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis sakarya escort sakarya escort pendik escort bayan tuzla escort maltepe escort escort kartal ataşehir escort kadıköy escort bostancı escort seks hikayeleri gaziantep escort ankara escort markantalya escort gaziantep escort izmir escort