SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Türkçe Ve Edebiyat

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 07-06-2016, 09:54 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart Düşünceyi Geliştirme Yolları Örnekleri



Paragraflarda düşünceyi geliştirme yollarına örnekler. Düşünceyi geliştirme yolları ile ilgili örnekler ve sorular.

Düşünce yazıları yazılırken, çeşitli şekillerde ifade edilmek istenen cümleler aktarılır.
Düşünce şu yollarla geliştirilir:
Tanımlama
Benzetme (Teşbih)
Karşılaştırma (Mukayese etme)
Tanık Gösterme (Alıntı Yapma)
Sayısal Verilerden Yararlanma
Örneklendirme
Tanımlama Örnek: İsimlerden önce gelerek, kendisinden sonra gelen adın özelliğini anlatan kelimelere “sıfat” denir.
ÖRNEK:
Gözlem: görme, işitme, koklama, tatma ve do*kunma organlarımızla dış dünyadan sağladığımız duyumların tümüdür. İnsanları, varlıkları, olayları yani yaşamı tanımak ve kavramak istiyorsak, gözlem yapmak zorundayız. Kuşkusuz, başarılı konuşmak ve yazmak da yaşamı tanımakla, gide*rek bilgili olmakla gerçekleşir.
Yukarıdaki parçada yazar “gözlem” kavramı üze*rinde durmaktadır. Altı çizili bölüm “Gözlem ne*dir?” sorusuna cevap vermektedir.
ÖRNEK:
Sanat, insandaki yaratma eğiliminin eyleme dö*nüşmesi olayı: sanat yapıtı da. bu eylemin mad*deyi etkileyerek ona verdiği biçim ve düzendir. Bu eylem, kendinde başlar, kendinde biter. Sana*tı öbür yaratmaya dönük eylemlerden ayıran te*mel farklılık buradadır.
Bu parçada yazar; “sanat” kavramını tanımlamış, sanatın diğer eylemlerden farkını dile getirmiştir.
Benzetme (Teşbih) ÖRNEK:“Deneme yazarı bir söz işçisidir. Onu bir kuyumcuya benzetirim ben. Kuyumcu nasıl değerli madeni bin bir özenle işleyerek çok değerli eserler oluşturursa, deneme yazarı da sözcükleri büyük bir dikkatle ve özenle bir araya getirerek eserini oluşturur.
Karşılaştırma (Mukayese etme) Örnek: Orhan Veli ile Rıfat Ilgaz, yaşadıkları dönemin en önemli yazarlarıdır. Fakat Rıfat Ilgaz eserlerinde genellikle mizahi, güldürücü, komik olayları anlatırken Orhan Veli ise, acıklı, hüzünlü, karamsar olayları eserlerine yansıtmıştır.
ÖRNEK:
Nehir suyu akıcıdır; geri dönmez, aynı yatağı ye*niden takip etmez. Ulaşabildiği kadar geniş sular*la kucaklaşır. Yaşam da böyledir. Geriye alamaz*sınız, aynı anı veya olayı sil baştan yaşayamazsı*nız.
ÖRNEK:
Cömert insan ay gibidir, parlar. Etrafındaki insan*ları da aydınlatır. Derin merhamet gücüyle kala*balık içinde bile derhal fark edilir. Yüzü de ruhu gibi aydınlıktır çünkü. Cimri insan kapkara taşa benzer. Çevresini aydınlatmak şöyle dursun, etra*fındaki ufacık ışık belirtilerini de kendi koyu karanlığında yok eder. Yardım etmenin, paylaşma*nın yüceliğinden bir şey anlamaz.
ÖRNEK:
Bir sinema dergisi, son dönem Türk sinemasının çok iyi projelerle adından söz ettirdiğini söylüyor ve Batı’nın bizim sinemamızdaki yükselişle hiç il*gilenmediğini de sitemkâr bir yaklaşımla dile geti*riyor. Aslında bunda çok şaşıracak bir nokta yok. Batı bizim sanatsal yolculuğumuza başından beri sırt çevirmiş durumda. Eşi görülmemiş bir kendini beğenmişlik, yıllardır alışık olduğumuz bir tavır.
ÖRNEK;
Yemek fiyatlarına zam yapamayan lokanta sahip*leri porsiyonlardaki yemek miktarını azaltma yolu*nu tutmuşlar. Elbette tutarlar; çünkü önlerinde ör*nek var. Bir zamanlar kömür dağıtımı yapan şir*ketler, kok kömürünün fiyatını artırmış görünme*mek için, tonu 900 kiloya indirmişlerdi. Lokanta*cılara niye kızıyoruz ki; üzüm üzüme baka baka kararır.
Tanık Gösterme (Alıntı Yapma) Örnek: Gökyüzüne hakim olan, dünyaya hakim olur. Bu konuda Mustafa Kemal Atatürk ” İstikbal göklerdedir!” diyerek gökyüzünün önemini belirtmiştir.


Tanık göstermenin yapılabilmesi için bir kişiden alınan söz, hiç bir değişikliğe uğratılmadan kullanılmalıdır. Eğer değişiklik yapılırsa, o söz tırnak içinde yazılmaz, tanık gösterme yapılmamış olur.
ÖRNEK:
Çalışmanın, hele insanı başarıya götüren bir ça*lışmanın insan ve ülke hayatında çok önemli bir yeri vardır. Unutulmamalı ki insan denilen varlık, hayatını en iyi koşullar altında devam ettirmek zo*rundadır. İnsan yaşadığı sürece mutlu olmak, refah ve huzur içinde yüzmek ister. Bu; istemeyle değil, çalışmayla gerçekleşebilecek bir durumdur. Bu nedenle çalışmak, diğer toplumların lideri ol*mak gerekir. Tüm dünya çalışırken uyumak, en büyük insanlık suçudur. Mehmet Akif’in şu dize*lerinde olduğu gibi:
“Bir baksana, gökler uyanık, yer uyanıktır
Dünya uyanıkken uyumak, maskaralıktır.”
Tembel tembel oturup paslanacağımıza, varsın yıpranalım daha iyi. Unutmayalım ki çalışmak, kurtuluştur.
ÖRNEK:
Hangi sözcük, hangi sözcükle yan yana geldiğin*de nasıl bir ışık oluşur? Bunu bilmek gerekir. Söz*cük, başka bir sözcüğün yanına geldiğinde ışıl*dar, bir anlam kazanır. Tek basınayken sönüktür, ölüdür. Mallerme’nin “Şiir, sözcüklerin dilidir.” demesi bundandır. Bütün bunlar düşünüldüğünde görülecektir ki, şiir başlıbaşına hüner işidir.
Sayısal Verilerden Yararlanma Örnek: İstanbul’un nüfusu, her geçen gün artmaktadır. Cumhuriyet kurulduğunda İstanbul’da yaşayan kişi sayısı 783.000 iken, 1950’li yıllarda bu rakam 3 milyon kişiye çıkmıştır. Bugün ise 13 milyonu aşkın yaşayan insan vardır. Bu da gösterir ki, İstanbul nüfus her yıl çoğalmaktadır.
ÖRNEK:
Dili zenginleştirmenin en iyi yolu, dile işlekliğini kaybettirmemektir. Bunun için de söz dağarcığını geniş tutmak, duygu ve düşünceleri aktarırken aynı sözcükler yerine doğru kullanmak şartıyla, yeni sözcükler, farklı sözcükler tercih etmek gere*kir. Gün boyu kurduğumuz cümleler, aynı söz*cükler etrafında dolanıp duruyor. Bir üniversitenin yaptığı araştırmaya göre, lise düzeyinde bir öğ*rencinin 24 saat boyunca kullandığı (farklı) söz*cük sayısı 125, üniversite öğrencisinin ise 170. Üniversitede görevli akademisyenlerde bu sayı 350 ile 500 arasında değişiyor. Bir Türkçe sözlük*te 10.000’in üzerinde sözcük var. Biz toplum ola*rak sadece 150 -200 sözcükle iletişim kurmaya devam ediyoruz.
Örneklendirme Örnek: Anadolu’da geçmişle bugün iç içe yaşamaktadır. Bunun en güzel örneklerinden biri, Ankara’dır. Ankara’da eski kerpiç evlerden birinin duvarında İyonya zamanından kalma bir sütun başı karşımıza çıkar. Ahi Şerafettin’in türbesinin merdivenlerinin dibinde, Roma döneminden kalma bir aslan heykeli sizi karşılar. Bu nedenle bu türbenin diğer adı “Aslanhane” olmuştur. Bu türbenin yanında, Etiler’in bereket tanrısı olan yılanın, hala üzümler arasında dolaştığı söylenir.
ÖRNEK:
Kimi büyük yapıtlar iki katlı ev gibidir. Üst kat ço*ğunluğun anlayabileceği türdendir. Yapıtın asıl büyüklüğünü, alt katın anlamını herkes kavraya-maz. Geldiği yeri hak etmeyen bir kadının serüve*nini anlatan “Madam Bovary” adlı yapıtı okuyan*lar, bunu keyifle yapmışlardır; ama iyi bir okuyu*cu, bu romanı okudukça, okuduklarını düşündük*çe, derinliği, gerçek anlamı çok daha iyi kavrar.
Yukarıdaki parçada yazar, yapıtlardaki anlam derinliğini bir benzetmeyle anlatmaya başlamış, Madam Bovary adlı yapıtı örnek vererek yazıya etkinlik kazandırmıştır.
ÖRNEK:
Ankara, tarihin şaşırtıcı terkipleriyle doludur. Bu*rada kerpiç bir duvardan Iyonya tarzında bir sütun başlığı fırlar;bir merdivenin basamağında Roma konsülünün gelişini kutlayan bir taş görünür. Ahi Şerafettin’in türbesini, asırlardır Greko Romen aslanları bekler. Bu yüzden aslanhane adını alan caminin mihrabında Etilerin toprak ve bereket ilahesinden başka bir şey olmayan bir yı*lan, meyveler arasında dolanır.
Bu parçada, ilk cümledeki iddiayı inandırıcı kıl*mak için “şaşırtıcı terkipler”e Ankara’dan şu ör*nekler verilerek örneklemeye başvurulmuştur:
I. Iyonya tarzında bir sütun başlığı
II. Roma konsülünün şehre gelişini kutlayan bir taş
III. Greko Romen aslanları
IV. Etilerin toprak ve bereket ilahesi olan bir yı*lan
buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 03:23 AM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2021, Jelsoft Enterprises Ltd.
karşıyaka escort bursa escort bursa escort bursa escort bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis sakarya escort sakarya escort pendik escort bayan tuzla escort maltepe escort escort kartal ataşehir escort kadıköy escort bostancı escort seks hikayeleri gaziantep escort ankara escort markantalya escort gaziantep escort izmir escort