SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Türkçe Ve Edebiyat

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 09-03-2015, 09:21 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart Ünsüz Yumuşaması Nedir?

Ünsüz Yumuşaması Ne Demektir?

Türkçe dilbilgisinde bilindiği gibi ünsüz sertleşmesi gibi ünsüz yumuşaması da var. Bir kelime veya isimde son harf eğer ünsüz ise ve bu ünsüz sert ünsüz olarak nitelendirilen harflerden birisi ise bu harf bazı durumlarda değişime uğrar. p, ç, t, k sert ünsüz harfleri b, c, d, g, ğ harflerine dönüşür. Ama her zaman bu ola gerçekleşmez.

Sert Ünsüzlerin Örneklerle Anlatım

Örnekler

dolap – a > dolaba
çekiç – e > çekice
kanat – ı > kanadı
yemek – e > yemeğe
kalp – i > kalbi
art – ı > ardı
renk – i > rengi
harç – ı > harcı
Görüldüğü gibi iki ünlü arasında kalmadığı halde “p, ç, t, k” sert ünsüzleri yumuşamıştır. Bazı sözcüklerde ise bu seslerin yumuşamadığı görülür.
Ünsüz Yumuşaması Olan ve Olmayan Kelimeler

Süreksiz sert ünsüzlerle (p,ç,t,k) biten sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki p,ç,t,k ünsüzleri yumuşayarak b,c,d,g,(ğ) ünsüzlerine dönüşür. Bu ses olayına sert ünsüzlerin yumuşaması denir
  • yurt-u > yurdu /
  • ağaç-ı > ağacı /
  • kitap-ı kitabı /
  • kap-ı > kabı
Bütün kelimelerin bu kurala uyduğu söylenemez.
  • ip-i
  • saç-ı
Tek heceli sözcüklerde bu kural olmaz:
Koç-um = Koçum gibi.
Özel isimlerde, bu kural, yazı dilinde uygulanmaz.
  • Zonguldak’ı
  • Tokat’ı
NOT: p.ç.t.k ünsüzleri ile biten özel adların sonuna ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde son harfteki yumuşama yazıma yansıtılmaz.
Örneğin;
Burak’a defterini verdim.
“p, ç, t, k” sert ünsüzleriyle biten sözcük veya eklere, ünlüyle başlayan bir ek ya da sözcük getirildiğinde bu ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g-ğ” biçimlerine dönüşür. Bu olaya “ünsüz yumuşaması” denir.
p, ç, t, k › b, c, d, g-ğ
*******************************
dolap – ın → dolabın
p › b
*******************************
ilaç – ım → ilacım
ç › c
*******************************
kanat – ı → kanadı
t › d
*******************************
gözlük – üm → gözlüğüm
k › ğ
*******************************
ahenk – i → ahengi
k > g
*******************************
Sert ünsüzle biten eklerden sonra ünlüyle başlayan başka bir ek getirildiğinde yine “ünsüz yumuşaması” meydana gelir.
gel – ecek – iz → geleceğiz
k > ğ
*******************************
Sert ünsüzle biten bazı sözcüklerde “ünsüz yumuşaması” görülmez.
hukuk – un → hukukun
saç – ım → saçım
devlet – in → devletin
çöp – ü → çöpü
buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 12:49 AM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2022, Jelsoft Enterprises Ltd.
karşıyaka escort bursa escort bursa escort bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis tuzla escort seks hikayeleri gaziantep escort bayrampaşa escort gaziantep escort malatya escort kayseri escort eryaman escort pendik escort tuzla escort kartal escort kurtköy escort kızılay escort kayseri escort seks filmi izle halkalı escort avcılar escort ankara escort mersin escort etlik escort sincan escort kızılay escort rus escort maltepe escort pendik escort kadıköy escort ümraniye escort ataşehir escort üsküdar escort kartal escort mersin escort mersin escort