SanalBilge.NET  

Go Back   SanalBilge.NET > Eğitim > Eğitim Bölümleri > Türkçe Ve Edebiyat

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 05-14-2015, 08:26 PM   #1
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Apr 2015
Mesajlar: 14.126
Standart Ali Şir Nevai hayatı ve eserleri hakkında bilgi




ALİ ŞİR NEVAİ
Çağatay şairi (Herat 1441-ay. y. 1501). Timur soyundan gelen varlıklı bir ailedendi. Çok iyi bir eğitim gördü. Süt kardeşi de olduğu söylenen okul arkadaşı Hüseyin Baykara’nın güven ve desteğini kazandı. Meşhet, Herat, Semerkant kentlerinde geçen öğrenim yıllarından sonra Herat’ ı ele geçiren (1469) Hüseyin Baykara’ nın çağrısıyla hükümet işlerine girdi, nişancı, divan beyi (1472) oldu, iki yıl süreyle bağımsız valiliğini yaplı Astarabâd Kenti’ndeki görevi dışında (1487-1488) bütün yaşamı Herat’ta ve Hüseyin Baykara’nın yanında geçti. Aylık bile kabul etmeden üstlendiği memurlukları sonunda Sultan Baykara kadar sözü geçen bir devlet adamı ol*du. Savaş alanlarından devlet işlerine kadar her dalda kazandığı başarılar düzeyinde Çağatay Türkçesinin en büyük ve verimli şairi oldu. Sultan Baykara’ yı bir savaş dönüşünde karşılarken ge*çirdiği kalp krizi yüzünden ölünce da*ha önceden hazırlatmış olduğu türbesi*ne gömüldü.
32 yıl boyunca Horasan Sultam Baykara’ya destek olan devlet adamlığı, si*yasal ve toplumsal alanlarda başarılı uygulamaları yanı sıra Ali Şir Nevâî, Türkçenin en büyük şairlerinden ve Türk dilinin en bilinçli savunucuların*dan bir oldu. Çok iyi bildiği Arapça ile Farsçanın karşısında Türkçenin bağım*sız ve verimli, güzel ve aydınlık yanla*rını hem şiirlerinde dile getirdi, hem bir düşünür olarak ileri sürdüğü savları inandırıcılıkla savundu. Farsça yazma özentisindeki çağdaşı sanatçılara eserlerinin büyük çoğunluğunu Türkçe ya*zarak en iyi karşılığı vermiştir; top*lumsal moda akımının zorunluğuyla ve belki de kendini kanıtlamak için ha*zırladığı Farsça divanı da vardır. Bu kitabı da içeren şiir toplamının genel adı Hazâirıü’l-Maâni (Anlamlar Hazi*neleriydik Türkçe olan dört bölüm Garâibii’s-Sıgar (Çocukluk Gariplik*leri), Nevâdirü’ş-Şebâb (Gençlik Seç*kinlikleri), Bedâyiû’l-Vasat (Ortayaş Güzellikleri), Fevâidü’l-Kiber (Yaşlı*lık Yararları) adlarını taşır, toplamı 10 bin beyit tutarındadır. Kabul edilmiş bir tutumla konularını İran Edebiyatı’nın ilk şuâra tezkeresi de onundur: Mecâlisü’n-Nefâis (Güzellikler Mec*lisleri, 1491); 15. yüzyıl Çağatay ve İran şairleri üzerine titiz bilgileri verir. Mizanü’l-Evzân (Vezirlerin Ölçüsü) eseri şiirde ve müzikte kullanılan her çeşit biçim ve usul özelliklerini tanıtır. En önemli eserlerinden biri Farsça ile Türkçenin karşılaştırılması, dilimizin Farsçadan üstün özelliklerinin tanıtıl*ması, açıklanması amacıyla yazdığı Muhakemetü’l-Lugateyridir (İki Dilin Karşılaştırılması, 1498). Nevâî’nin bü*tün eserleri ise Agâh Sırrı Levent’in çabasıyla Türk Dil Kurumu Yayınları arasında 4 cilt halinde basıldı (1965- 1968).
Eserlerinden bazılarının özetleri:
Mecâlisün-Nefâis, (Güzellik Meclis*leri, Nefislerin Toplantıları). Nevâî’nin hazırladığı şairler tezkeresi (Tezkere- tü’ş Şuarâ); edebiyatımızda bu türün ilk örneği olması bakımından onurlu bir önem taşır. Bir çeşit ilkel edebiyat tarihi olan bu eserlerde şairlerin kısa yaşamları, eserleri anılır, genel çizgi*lerde sanatları değerlendirilir. Nevâî’ nin eserinde de İran ve Çağatay şairle*rinin 15. yüzyılda yaşamış olanları ko*nu edinilmiştir.
Muhakemetü’l-Lûgateyn, (İki Dilin Karşılaştırılması). 1498’de yazıldı. Farsça karşısında Türkçenin kendine özgii üstünlüklerini belirten yazar, kavram ve anlam çeşitliliği bakımın*dan dilimizin geniş ufuklu olanakları*nı, türeme kolaylıklarını, ses uyumu öne çıkarak olumlu ve iyimser bir so*nuca ulaşır. İlkin Veled Çelebi’nin çalışmasıyla basılan eser (1900), İshak Refet Işıtman’ca günümüz Türkçesine çevrilerek yayımlandı (TDK Yayınları 1941). Külliyatını basıma hazırlayan Agâh Sırrı Levend’in emeğiyle 4. cil*din içinde bir kez daha değerlendirildi (1968).
buse isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 06:54 PM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.9
Copyright ©2000 - 2021, Jelsoft Enterprises Ltd.
karşıyaka escort bursa escort bursa escort bursa escort bahis güvenilir bahis illegal bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis sakarya escort sakarya escort pendik escort bayan tuzla escort maltepe escort escort kartal ataşehir escort kadıköy escort bostancı escort seks hikayeleri gaziantep escort ankara escort markantalya escort gaziantep escort izmir escort